Kiedy zdenerwowanie, wyczerpanie, niepewność utrzymują się przez długi czas, ciało może w pewnym momencie uruchomić silny alarm. Napad paniki to nagły epizod bardzo intensywnego lęku lub silnego dyskomfortu, któremu towarzyszą objawy fizyczne i psychiczne. Długotrwały stres i napięcie mogą zwiększać podatność na silne reakcje lękowe, ale napad paniki może wystąpić również bez wyraźnej przyczyny. Istnieją sposoby, które mogą pomóc zmniejszyć nasilenie objawów i przejść przez napad paniki.
Jak rozpoznać nadchodzący atak paniki? Jakie są jego objawy? To nie zawsze jest oczywiste, bo podobne objawy mogą występować również w innych stanach i chorobach. Dlatego bywa, że z diagnozą kłopot ma nawet lekarza rodzinny. Charakterystyczne objawy to przede wszystkim:
- kołatanie serca,
- ból lub dyskomfort w klatce piersiowej,
- przyspieszony oddech,
- zawroty głowy,
- poczucie utraty kontroli i rozbicia,
- odczuwanie gorąca lub zimna.
Atak paniki może pojawić się w odpowiedzi na stresujący moment w ciągu dnia czy po wysiłku fizycznym, ale może nadejść także w zwykłej, codziennej sytuacji. Objawy pojawiają się nagle, narastają szybko i mogą pojawić się równolegle.
Trzy sposoby, jak zmniejszyć lub zatrzymać atak paniki
Przeczytaj nasze rady i spróbuj je zapamiętać. Gdy atak paniki nadejdzie, trudno będzie ci szukać na gorąco wskazówek, jak poradzić sobie z tym nagłym stanem. Jeśli nagle zalewa cię fala nieuzasadnionego przerażenia, trudno skupić się nawet na najprostszych myślach. Dlatego spróbuj te najprostsze myśli rozbić na jeszcze mniejsze jednostki.
1. Uświadom sobie, że to minie
Atak paniki jest jak fala: intensywny, szybko narasta, ale z czasem przemija. Kiedy jesteś w jego centrum, każda sekunda wydaje się wiecznością, jednak w rzeczywistości atak paniki jest chwilowy – trwa od kilku do kilkunastu minut. Co najważniejsze – ustaje samoczynnie.
2. Oddychaj swobodnie i regularnie
Postaraj się oddychać naturalnie: spróbuj rozluźnić ciało, by spięte nie utrudniało przepływu powietrza, ale nie bierz jednocześnie zbyt głębokich wdechów. Mogą one nasilić zawroty głowy i poczucie duszności.
3. Spróbuj prostej techniki uziemiania.
- rozejrzyj się wokół i zobacz, co widzisz,
- później usłysz jeden dźwięk, który dociera do Ciebie,
- i po trzecie: poczuj jeden punkt styku twoich stóp z podłożem.
Jeśli jesteś świadkiem ataku paniki innej osoby, pamiętaj o jednej, ważnej rzeczy. Osoba w takim stanie potrzebuje od ciebie przede wszystkim cierpliwości i zrozumienia. Towarzysz jej w trudnym momencie w takim tempie, jakie sama wybiera. Pamiętaj, że logiczne i racjonalne porady w momencie przypływu lęku lub paniki mogą wywołać odwrotny efekt: twój bliski poczuje, że nie radzi sobie z sytuacją i przerażenie wzrośnie. Tymczasem sama twoja obecność może wystarczyć, by ktoś bliski odzyskał poczucie bezpieczeństwa.
Co dalej?
W sytuacji długotrwałego stresu, w jakiej znajduje się cała rodzina dziecka i nastolatka chorego onkologicznie, mogą nasilać się lęk i inne reakcje stresowe, a u części osób mogą pojawić się również napady paniki. Badania mówią, że przydarza się nawet 5,9% Polaków.
Dlatego nigdy nie obciążaj się dodatkowo negatywnymi myślami na swój temat. To nie powód do wstydu, nie bój się rozmawiać na ten temat – to może pomóc w poradzeniu sobie z poczuciem strachu, które może pozostać, gdy atak już minie.
W przypadku nawracających napadów paniki lub lękowych skontaktuj się z lekarzem lub psychologiem. Warto skorzystać z pomocy także w przypadku, gdy napady są silne lub na co dzień towarzyszy ci ciągły lęk, że kolejny atak się powtórzy.
Rodziny podopiecznych naszej fundacji mogą skontaktować się z Zespołem Wsparcia Psychospołecznego.
Bibliografia:
- Nalepa A. , Kopecka-Piech K., Wsparcie w zasięgu twojej dłoni. Specyfika aplikacji mobilnych służących do pomocy w atakach paniki i zaburzeniach lękowych, Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej 2024
- Szafrańska A., Szafrański T., ABC rozpoznawania i leczenia zaburzeń lękowych w praktyce lekarza rodzinnego, [w:] “Psychiatra dla Lekarza Rodzinnego”, dodatek do: Psychiatra. Pismo dla praktyków, 2014, nr 1.
- Pilarz Z., Zaburzenia nerwicowe, [w:] “Psychiatria dla studentów fizjoterapii”, Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach 2011
- Pawłowski T., Baranowski P., Małyszczak K., Frydecka D., Chlebowska I., Panic Disorder. Zaburzenie lękowe z napadami lęku, Katedra i Klinika Psychiatrii AM we Wrocławiu 2006